واکسن آنفولانزا چگونه کار می‌کند؟
ویروس آنفولانزا هر سال دچار جهش ژنتیکی می‌شود و تغییر شکل می‌دهد؛ به همین دلیل سازمان بهداشت جهانی (WHO) هر سال سویه‌های غالب پیش‌بینی‌شده را اعلام کرده و واکسن‌های جدید بر اساس آن تولید می‌شوند.
واکسن آنفولانزا معمولاً حاوی ویروس غیرفعال‌شده یا پروتئین‌های سطحی ویروس است. با تزریق این واکسن، سیستم ایمنی بدن ویروس را شناسایی کرده و پادتن (آنتی‌بادی) اختصاصی تولید می‌کند. پس از حدود ۲ هفته از تزریق، بدن در برابر سویه‌های رایج آنفولانزا به ایمنی کامل می‌رسد.
انواع واکسن آنفولانزا موجود در داروخانه‌ها
در حال حاضر واکسن‌های موجود در داروخانه‌های کشور به دو دسته وارداتی و تولید داخل تقسیم می‌شوند که عمده آن‌ها واکسن‌های چهارظرفیتی (محافظت در برابر دو سویه نوع A و دو سویه نوع B) هستند:
۱. واکسی‌گریپ تترا (Vaxigrip Tetra) – فرانسه
این واکسن محصول کمپانی معتبر سانوفی پاستور فرانسه است. واکسی‌گریپ از نوع غیرفعال بوده و مجوز مصرف برای تمامی افراد از سن ۶ ماهگی به بالا را دارد.
۲. اینفلوواک تترا (Influvac Tetra) – هلند
محصول شرکت ابوت هلند که یکی از پرطرفدارترین واکسن‌های آنفولانزا در کشور است. این واکسن ساب‌یونیت (آنتی‌ژن سطحی) بوده و برای سنین ۶ ماه به بالا تجویز می‌شود.
۳. فلوگارد (Fluguard) – ایران
فلوگارد اولین واکسن ایرانی آنفولانزا است که با فناوری پیشرفته پروتئین نوترکیب تولید شده است. این واکسن نیازی به تخم‌مرغ در فرایند کشت ندارد و گزینه‌ای فوق‌العاده برای افراد دارای حساسیت به تخم‌مرغ است. تزریق فلوگارد برای افراد ۱۸ سال به بالا تایید شده است.
۴. واکسن‌های دیگر (مانند هوآلان چین)
این دسته نیز واکسن‌های غیرفعال استاندارد هستند که طبق تاییدیه سازمان غذا و دارو در شبکه توزیع و مراکز بهداشتی عرضه می‌شوند.
بهترین زمان تزریق واکسن آنفولانزا چه موقع است؟
زمان‌بندی طلایی برای دریافت واکسن، از اواسط شهریور تا پایان مهر و اوایل آبان‌ماه است.
- چرا مهر و آبان؟ بدن شما برای ساخت آنتی‌بادی کافی به حدود ۱۰ تا ۱۴ روز زمان نیاز دارد. از آنجا که موج‌های اصلی شیوع آنفولانزا معمولاً از اواخر آبان و در طول زمستان آغاز می‌شوند، تزریق زودهنگام باعث می‌شود قبل از برخورد با ویروس، بدنی ایمن داشته باشید.
- آیا بعد از آبان هم می‌توان واکسن زد؟ بله! اگر در مهرماه موفق به دریافت واکسن نشدید، تزریق آن در آذر، دی و حتی بهمن همچنان محافظت بسیار ارزشمندی ایجاد می‌کند.
چه کسانی در اولویت تزریق واکسن هستند؟
تزریق سالانه واکسن برای تمام افراد جامعه بالای ۶ ماه توصیه می‌شود، اما برای گروه‌های زیر جنبه حیاتی دارد:
- کودکان بین ۶ ماه تا ۵ سال
- سالمندان بالای ۶۵ سال
- زنان باردار (در هر مرحله از بارداری با مشورت پزشک)
- بیماران مبتلا به آسم، دیابت، نارسایی قلبی، کلیوی یا کبدی
- افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند
- کادر درمان و پرسنل مراکز درمانی
آیا واکسن آنفولانزا عوارض دارد؟
واکسن‌های موجود در داروخانه‌ها حاوی ویروس زنده نیستند؛ بنابراین به هیچ وجه نمی‌توانند باعث ابتلای شما به آنفولانزا شوند. عوارض واکسن عموماً خفیف و موقتی هستند و ظرف ۱ تا ۲ روز خودبه‌خود برطرف می‌شوند:
- درد، قرمزی و تورم مختصر در محل تزریق بازو
- تب خفیف و احساس خستگی کوتاه‌مدت
- دردهای عضلانی خفیف
نکته داروساز: در صورت احساس درد یا تب بعد از تزریق، مصرف یک قرص استامینوفن ساده معمولاً علائم را تسکین می‌دهد. از مصرف خودسرانه آسپرین برای کودکان پرهیز کنید.
تداخل و نحوه مصرف مکمل‌ها همراه با واکسن
بسیاری از مراجعین داروخانه سوال می‌پرسند که آیا مصرف همزمان مکمل‌ها با واکسن مجاز است؟
پاسخ این است که مصرف ویتامین‌ها و مکمل‌های تقویتی مانند ویتامین C، زینک (روی) و ویتامین D تداخلی با واکسن ندارد؛ بلکه با تقویت سلول‌های ایمنی می‌توانند پاسخ ایمنی بهتری در بدن ایجاد کنند. اگر در حال مصرف داروهای سرکوب‌کننده ایمنی، کورتون‌ها یا داروهای خاص هستید، پیش از تزریق حتماً با داروساز یا پزشک خود مشورت کنید.
سوالات متداول (FAQ)
آیا واکسن آنفولانزا مانع از سرماخوردگی می‌شود؟
خیر. واکسن آنفولانزا فقط بدن را در برابر سویه‌های اختصاصی ویروس آنفولانزا محافظت می‌کند و مانع از ابتلا به سرماخوردگی ساده یا سایر ویروس‌های فصلی نمی‌شود؛ اگرچه شدت علائم کلی را کاهش می‌دهد.
شرایط نگهداری واکسن آنفولانزا چیست؟
واکسن آنفولانزا باید در زنجیره سرد (دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد یخچال) نگهداری شود و به هیچ وجه نباید یخ بزند. در زمان خرید از داروخانه، حتماً از یخ خشک یا کیف خنک‌کننده برای انتقال سریع آن استفاده کنید.
برای تزریق واکسن نسخه پزشک نیاز است؟
بله، برای ثبت رسمی در سامانه تی‌تک (TTAC) و دریافت واکسن از داروخانه‌ها، همراه داشتن نسخه پزشک الزامی است.
جمع‌بندی
تزریق واکسن آنفولانزا ساده‌ترین، کم‌هزینه‌ترین و ایمن‌ترین راهکار برای محافظت از سلامت خود و خانواده در طول فصول سرد سال است. شما می‌توانید با رعایت زنجیره سرد و مشاوره با کادر مجرب داروخانه، بهترین واکسن متناسب با سن و وضعیت سلامتی خود را تهیه کنید.
داروخانه پارسین سلامت و تندرستی را برای شما و خانواده محترمتان در پاییز و زمستان آرزومند است.
دیدگاه خود را بنویسید